محاسبه قیمت طلا

برای یک قطعه نو این پنج قدم کافی است:

1. نرخ هر گرم را از قیمت لحظه‌ای همان عیار بردارید، نه از حافظه دیروز.
2. وزن خالص را به گرم وارد کنید. نگین و چرم جزو وزن طلا نیستند.
3. درصد اجرت را از فاکتور بخوانید و در ارزش طلا ضرب کنید.
4. سود را روی جمع ارزش طلا و اجرت بگذارید، نه فقط روی اجرت.
5. ده درصد اجرت به‌اضافه سود را به‌عنوان مالیات اضافه کنید و چهار مبلغ را جمع بزنید.

فرض کنید انگشتری ۳٫۲ گرمی از طلای ۱۸ عیار می‌خرید. نرخ هر گرم الان ۲۶٬۲۵۹٬۲۹۱ تومان است. اجرت را ۱۲ درصد و سود مغازه را ۷ درصد گرفته‌ایم. مالیات همان ۱۰ درصد ثابت روی اجرت و سود است.

اگر اجرت را کم کنید، هم سود و هم مالیات پایین می‌آید، چون هر دو به اجرت وصل‌اند. نرخ پایه را از صفحه طلای ۱۸ عیار بردارید و درصدها را با فاکتور فروشنده عوض کنید. عدد پیش‌فرض ماشین‌حساب اجرت ۷ و سود ۷ است، نه یک نرخ اجباری صنف.

در زیور نو چهار مبلغ را با هم می‌پردازید: فلز، ساخت، سود ویترین، و مالیات ساخت. فلز همان وزن ضربدر نرخ روز ۱۸ عیار است. ساخت را کارگاه می‌گیرد و بسته به تراش، زنجیر یا نگین فرق می‌کند. سود، سهم مغازه است. مالیات آخرین لایه است و به فلز کاری ندارد.

اجرت کار سبک، مثل زنجیر ساده، اغلب حوالی ۷ تا ۱۲ درصد ارزش طلاست. النگو و کار تراش‌خورده بالاتر می‌رود. اگر عددی خیلی دور از این بازه دیدید، اول وزن و عیار فاکتور را با قطعه مقایسه کنید. گاهی اختلاف از نرخ روز است، نه از دستمزد.

سود طلافروشی در خرید نو معمولاً حدود ۷ درصد جمع ارزش طلا و اجرت است. بعضی فاکتورها تا ۱۰ درصد هم می‌نویسند. این درصد باید جدا از اجرت دیده شود. جمع کردن هر دو در یک قلم، مقایسه دو فروشنده را سخت می‌کند.

دست‌دوم یعنی قطعه یک بار ساخته شده و اجرتش پرداخت شده. در خرید دوباره، اجرت را خط بزنید و مالیات ارزش افزوده را هم از خریدار نگیرید. آنچه می‌ماند ارزش روز فلز است به‌اضافه سود فروشنده‌ای که قطعه را دوباره عرضه می‌کند.

نمونه: النگوی دست‌دوم ۴٫۵ گرمی با سود ۸ درصد. ارزش فلز ۱۱۸٬۱۶۶٬۸۱۰ تومان است و با سود فروشنده به ۱۲۷٬۶۲۰٬۱۵۴ تومان می‌رسد. اجرت و مالیات این ردیف صفر است.

بازه رایج سود در دست‌دوم حدود ۷ تا ۱۰ درصد ارزش طلاست. کمتر از این به نفع خریدار است و بیشتر از این را باید با موجودی و ریسک مغازه بسنجید. طلای کارکرده هنوز زیور است، نه شمش. اگر قطعه شکسته یا لحیم‌خورده باشد، خریدار بعدی ممکن است همان سود را هم ندهد.

وقتی می‌خرید، مغازه ساخت و سود و مالیات را روی فلز می‌گذارد. وقتی می‌فروشید، همان مغازه این سه قلم را برنمی‌گرداند. پیشنهاد خرید او وزن خالص ضربدر نرخ روز است. اجرتی که سال قبل داده‌اید در جیب کارگاه مانده و در فروش دوم زنده نمی‌شود.

قبل از توزین، سنگ، چرم، قفل غیرفلز و هر چیزی که عیار ۱۸ ندارد کنار گذاشته می‌شود. فقط همان وزن باقی‌مانده در نرخ ۱۸ عیار ضرب می‌شود. اگر قطعه ۲۱ یا ۲۲ عیار باشد، نرخ همان عیار را بگذارید، نه نرخ ۱۸.

اگر بعد از جدا کردن نگین ۶٫۲۵ گرم طلای ۱۸ عیار بماند، مبلغ فروش با نرخ الان ۱۶۴٬۱۲۰٬۵۶۹ تومان است. هیچ درصدی از این عدد کم نشده است.

آب‌شده و شمش قطعه زینتی نیستند. کارگاهی رویشان تراش نمی‌زند، پس اجرت ساخت موضوعیت ندارد و مالیات ارزش افزوده خرید نو هم بهشان تعلق نمی‌گیرد. قیمت نزدیک است به وزن ضربدر نرخ همان عیار. فاصله باقی‌مانده معمولاً کارمزد ذوب یا اختلاف خرید و فروش است.

محاسبه بدون اجرت برای همین حالت است: ماشین‌حساب را روی «فروش به طلافروش» بگذارید یا در حالت نو، اجرت و سود و مالیات را صفر کنید. هر دو راه به همان ضرب وزن در نرخ روز می‌رسند. به محض اینکه فروشنده درصدی برای آب‌شده نوشت، بپرسید کارمزد است یا سود. این دو در فاکتور باید اسم جدا داشته باشند.

اونس تروا ۳۱٫۱۰۳۵ گرم طلای ۲۴ عیار است. قیمت یک گرم ۲۴ عیار از تقسیم قیمت اونس بر این وزن، بعد از تبدیل دلار به تومان، به دست می‌آید. عیار ۱۸ یعنی ۷۵۰ سهم از هزار، یا ۱۸ بخش از ۲۴. پس هر گرم ۱۸ عیار حدود سه چهارم یک گرم ۲۴ عیار خلوص دارد.

بازار تهران برای ۱۸ عیار نرخ جدا اعلام می‌کند و ماشین‌حساب همین نرخ را مبنا می‌گذارد، چون اختلاف حباب و عرضه داخلی را خودش داخل عدد دارد. برای ۲۱، ۲۲ و ۲۴، نرخ از قیمت هر گرم طلای ۲۴ عیار نسبت به عیار ساخته می‌شود. تبدیل گرم، مثقال، سوت و اونس در مبدل واحد طلا است و قیمت دلاری اونس در بازار جهانی دیده می‌شود.